Last updated: 18 พ.ย. 2569 | 16 จำนวนผู้เข้าชม |
ถ้าเคยเห็นคนเล่นพิลาทิสนอนอยู่บนเครื่องแล้วค่อย ๆ ดันขาออก ท่าที่ดูเรียบง่ายนั้นมีจังหวะให้ฝึกถึงสองช่วง ตอนดันออก กล้ามเนื้อขาต้องออกแรงต้านสปริง ส่วนตอนงอเข่ากลับ ผู้ฝึกต้องคุมให้แท่นเลื่อนกลับอย่างนุ่มนวล ช่วงกลับจึงเป็นส่วนหนึ่งของการฝึกด้วย นี่คือตัวอย่างที่ช่วยให้เข้าใจพิลาทิสได้ดีกว่าการมองว่าเป็นเพียงการยืดตัว
พิลาทิส (Pilates) คือการออกกำลังกายที่ฝึกความแข็งแรง ความยืดหยุ่น และการควบคุมการเคลื่อนไหว โดยประสานจังหวะหายใจกับท่าฝึก ฝึกได้ทั้งบนเสื่อโดยใช้น้ำหนักตัว และบนเครื่องรีฟอร์เมอร์ (Reformer) ที่ใช้แท่นเลื่อนกับสปริง มือใหม่เริ่มได้ทั้งสองแบบ ขึ้นอยู่กับว่าอยากฝึกที่ไหนและชอบออกแรงแบบใด
แกนกลางลำตัว เป็นส่วนที่ได้ใช้บ่อยที่สุดส่วนหนึ่ง ลองนึกถึงตอนนอนหงายแล้วค่อย ๆ ยกเท้าข้างหนึ่งขึ้น สิ่งที่มองเห็นคือขากำลังขยับ แต่กล้ามเนื้อรอบท้องและหลังต้องช่วยประคองให้ลำตัวอยู่ในตำแหน่งเดิม นี่คือความหมายของคำว่า ใช้แกนกลาง ที่มักได้ยินในคลาส และอธิบายว่าทำไมท่าที่ดูเหมือนขยับเพียงเล็กน้อยจึงใช้แรงได้มากกว่าที่คิด
สะโพกและขา ได้ออกแรงต่างกันตามท่า ตัวอย่างเช่น ท่าสะพานบนเสื่อใช้เท้ากดพื้นเพื่อยกสะโพกขึ้น ส่วนท่า Footwork บนรีฟอร์เมอร์ใช้เท้าดันบาร์ให้แท่นเลื่อนออก ถ้าอยากเข้าใจว่าเครื่องเพิ่มอะไรให้การฝึก ลองสังเกตช่วงงอเข่ากลับ สปริงจะดึงแท่นเข้าหาจุดเริ่มต้น ผู้ฝึกจึงต้องใช้ขาคุมความเร็วตลอดทาง
ความยืดหยุ่นและการรับรู้ตำแหน่งร่างกาย เป็นอีกเหตุผลที่หลายคนเลือกพิลาทิส ระหว่างฝึก คุณมีเวลาสังเกตว่าไหล่ยกตามแขนหรือไม่ สะโพกเอนไปด้านใด และยังหายใจได้สม่ำเสมอหรือเปล่า คนที่รู้สึกว่าตัวแข็งก็เริ่มได้ โดยเลือกช่วงการเคลื่อนไหวที่คุมได้ก่อน แล้วค่อยขยายระยะเมื่อคุ้นกับท่า
| สิ่งที่เปรียบเทียบ | พิลาทิสบนเสื่อ (Mat Pilates) | พิลาทิสบนเครื่อง (Reformer Pilates) |
|---|---|---|
| อุปกรณ์ | เสื่อและพื้นที่พอให้นอนเหยียดแขนขา | เครื่องที่มีแท่นเลื่อน สปริง บาร์วางเท้า และสายดึง |
| ความรู้สึกขณะฝึก | พื้นอยู่นิ่ง คุณเป็นฝ่ายยกหรือประคองส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย | แท่นเคลื่อนตามแรงที่ออก คุณจะรู้สึกถึงแรงสปริงทั้งตอนดันออกและตอนกลับ |
| ตัวอย่างท่า | นอนหงายยกสะโพก หรือนอนตะแคงยกขา | นอนดันบาร์ด้วยเท้า หรือใช้สายดึงฝึกแขนและขา |
| เหมาะกับใคร | คนที่อยากเริ่มที่บ้าน ใช้อุปกรณ์น้อย และจัดเวลาฝึกเอง | คนที่ชอบฝึกกับแรงต้านที่ปรับได้ หรืออยากมีผู้สอนช่วยจัดเครื่องและแนะนำท่า |
ทั้งสองแบบใช้หลักการควบคุมร่างกายเหมือนกัน หากสนใจรีฟอร์เมอร์ สามารถเริ่มจากคลาสพื้นฐานบนเครื่องได้เลย ส่วนคนที่ชอบความสะดวกของเสื่อก็ฝึกต่อเนื่องบนเสื่อได้ โดยเพิ่มความท้าทายจากท่าและระยะการเคลื่อนไหว
ในคลาสพื้นฐานบนเสื่อ ผู้สอนอาจเริ่มจากท่านอนหงายชันเข่า ให้ลองหายใจและสังเกตตำแหน่งซี่โครงกับเชิงกราน ก่อนเพิ่มการขยับแขนหรือขาทีละส่วน สิ่งที่ควรใส่ใจในครั้งแรกคือ คุณยังหายใจได้ต่อเนื่องและคุมจังหวะกลับได้ไหม สองอย่างนี้ใช้สังเกตการฝึกของตัวเองได้ทันที แม้ยังจำชื่อท่าไม่ได้
สำหรับคลาสรีฟอร์เมอร์ ท่าที่พบได้คือ Footwork ผู้ฝึกนอนหงายบนแท่น วางเท้าบนบาร์ แล้วเหยียดและงอเข่าเพื่อเลื่อนแท่นออกและกลับ ข้อดีสำหรับมือใหม่คือได้สัมผัสการทำงานของเครื่องในท่าที่หลังมีพื้นรองรับ ให้ผู้สอนช่วยตั้งบาร์และเลือกสปริงสำหรับท่านั้น จากนั้นลองสังเกตว่าเท้าสองข้างออกแรงสม่ำเสมอกันเพียงใด
ถ้าอยากออกกำลังกายที่บ้านให้เป็นกิจวัตร เริ่มจากเสื่อหนึ่งผืนและคลาสพื้นฐานสั้น ๆ ที่กลับมาฝึกซ้ำได้ ข้อดีคือวันนี้เรียนท่าไหน ครั้งต่อไปก็ปูเสื่อแล้วทบทวนได้ทันที
ถ้าเห็นเครื่องแล้วอยากลอง หรือชอบให้มีคนช่วยดูท่า เลือกคลาส Reformer Beginner จุดที่คุ้มค่าของคลาสแรกคือการได้รู้ว่าเครื่องรู้สึกอย่างไรเมื่อดันและผ่อนแรง และได้ลองปรับท่าให้เข้ากับตัวเอง หลังคลาสจะตอบได้ง่ายขึ้นว่าชอบการฝึกบนแท่นเลื่อน หรืออยากกลับไปฝึกบนเสื่อที่บ้าน
สำหรับมือใหม่ เกณฑ์เลือกที่ง่ายที่สุดคือ แบบไหนทำให้คุณอยากกลับมาฝึกครั้งต่อไป ถ้าชอบความคล่องตัว เลือกเสื่อ ถ้าชอบความรู้สึกของสปริงและแท่นเลื่อน เลือกรีฟอร์เมอร์ ทั้งสองทางพาไปสู่เป้าหมายเดียวกันได้ คือรู้จักออกแรงและควบคุมร่างกายของตัวเองได้ดีขึ้น
แหล่งข้อมูล
Cleveland Clinic, Pilates: What It Is and Health Benefits
Balanced Body, Bravo Reformer Getting Started Guide หัวข้อ Footwork